Chlor (Cl) i woda
Chlor jest powszechnie stosowany do dezynfekcji wody pitnej. Może unieszkodliwiać wiele drobnoustrojów chorobotwórczych, a przy odpowiednim prowadzeniu procesu pozostawiać stężenie resztkowe, które pomaga chronić wodę podczas jej przepływu przez sieć dystrybucyjną.
Formy chloru w wodzie
W uzdatnianiu wody termin „chlor” zwykle odnosi się do wolnego chloru powstającego po dodaniu do wody chloru gazowego lub podchlorynu. Powstają wtedy kwas podchlorawy (HOCl) i jony podchlorynowe (OCl−); ich wzajemne proporcje zależą głównie od pH. Te formy o działaniu dezynfekującym różnią się od jonów chlorkowych (Cl−), występujących w powszechnie spotykanych solach rozpuszczonych, które nie zapewniają resztkowego działania dezynfekującego.
Dezynfekcja i ochrona dzięki stężeniu resztkowemu
Chlor stosuje się jako podstawowy środek dezynfekujący, a także często w celu utrzymania jego stężenia resztkowego w sieci dystrybucyjnej. Skuteczność dezynfekcji zależy od stężenia chloru, czasu kontaktu, pH, temperatury, mętności oraz zapotrzebowania wody na chlor. Cele operacyjne i wymagania prawne różnią się w zależności od jurysdykcji i systemu zaopatrzenia w wodę; operatorzy monitorują proces, aby równoważyć zwalczanie patogenów, ochronę zapewnianą przez stężenie resztkowe, smak wody i powstawanie produktów ubocznych.
Produkty uboczne dezynfekcji
Chlor może reagować z naturalną materią organiczną w wodzie surowej, tworząc produkty uboczne dezynfekcji (DBP), w tym trihalometany (THM) i kwasy halooctowe. Stężenia DBP zależą od składu wody surowej i warunków uzdatniania. Przedsiębiorstwa wodociągowe mogą ograniczać ilość prekursorów i optymalizować dezynfekcję, aby zmniejszyć powstawanie DBP przy jednoczesnym utrzymaniu skutecznej kontroli mikrobiologicznej.
Monitorowanie i kwestie związane z uzdatnianiem
Stężenia resztkowe chloru wolnego i całkowitego monitoruje się w zakładach uzdatniania wody oraz, tam gdzie jest to wymagane, w całej sieci dystrybucyjnej. Gdy w danym procesie potrzebna jest woda pozbawiona chloru, odpowiedni etap jego usuwania można dobrać na podstawie form chloru, składu wody i wymagań dalszych etapów procesu. Decyzje dotyczące chlorowania powinny być częścią strategii bezpieczeństwa wody i jej uzdatniania, a nie opierać się wyłącznie na stężeniu chloru.
Przykłady soli chlorkowych, ich typowe źródła w wodzie oraz metody uzdatniania przedstawiono na stronie poświęconej powszechnie występującym solom chlorkowym w wodzie i metodom ich uzdatniania.
Ostatnia weryfikacja: 3 listopada 2026 r., Lenntech.
Źródła i dalsza lektura