Stront (Sr) i woda

Stront jest naturalnie występującym pierwiastkiem ziem alkalicznych, który często występuje w wodzie w postaci rozpuszczonych jonów Sr²⁺. Jego stężenie zależy od lokalnej budowy geologicznej, czasu przebywania wód podziemnych w warstwie wodonośnej oraz rozpuszczania minerałów. Stabilny stront i promieniotwórcze izotopy strontu wymagają odrębnej oceny i monitorowania.

Stront w wodach naturalnych

Wietrzenie minerałów zawierających stront oraz oddziaływanie wody ze złożami węglanów, siarczanów i innych minerałów mogą przyczyniać się do przedostawania się strontu do wód podziemnych i powierzchniowych. Stront jest również składnikiem wody morskiej występującym w niewielkich ilościach, średnio około 8 mg/L. W wodach słodkich jego stężenia są bardzo zróżnicowane i zależą od warstwy wodonośnej oraz składu chemicznego wody; jedna „typowa” wartość nie jest reprezentatywna dla wszystkich źródeł zaopatrzenia w wodę.^[1]

Naturalnie występujące stabilne izotopy strontu nie są promieniotwórcze. Stront-90 jest promieniotwórczym produktem rozszczepienia i należy oceniać go jako radionuklid. Sam wynik oznaczenia strontu całkowitego nie pozwala ustalić, czy występuje stront promieniotwórczy; gdy istnieje prawdopodobieństwo obecności źródeł skażenia promieniotwórczego, należy przeprowadzić analizę poszczególnych izotopów.^[2]

Aspekty zdrowotne

Stabilny stront występuje w żywności i wodzie, a zwykłe narażenie środowiskowe na ogół nie wiąże się ze szkodliwymi skutkami. Bardzo wysokie narażenie może wpływać na rozwój kości, zwłaszcza u dzieci, których dieta nie dostarcza wystarczającej ilości wapnia i białka. Krajowe wytyczne i wartości określone w przepisach różnią się między sobą; należy sprawdzić obowiązujące przepisy dotyczące wody pitnej i nie traktować zdrowotnej wartości odniesienia jako powszechnie obowiązującego limitu prawnego.^[1]

Usuwanie strontu z wody

Skuteczność usuwania zależy od składu chemicznego wody surowej i wymaganego stężenia w wodzie uzdatnionej. Zmiękczanie metodą wymiany jonowej oraz zmiękczanie wapnem oceniano w instalacjach pełnoskalowych; zgłaszana skuteczność jest zróżnicowana, a usuwanie strontu podczas zmiękczania wapnem może przebiegać podobnie do usuwania wapnia. Odwrócona osmoza i nanofiltracja również mogą zmniejszać stężenie rozpuszczonego strontu, przenosząc go do koncentratu. Przed wyborem procesu w badaniach pilotażowych należy uwzględnić wapń, twardość, siarczany, zasadowość, stopień odzysku wody na membranach oraz postępowanie z pozostałościami poprocesowymi.^[3][4]

Ostatni przegląd: 31 października 2026 r., Lenntech.

Źródła i dalsza lektura

• Health Canada: Stront w wodzie pitnej — dokument techniczny.
• ATSDR: Profil toksykologiczny strontu.
• Lytle i in.: Usuwanie strontu metodą wymiany jonowej i zmiękczania wapnem w zakładach uzdatniania wody pitnej (2023).
• Cai i in.: Nanofiltracja i odwrócona osmoza w usuwaniu naturalnie występującego strontu z wód podziemnych (2020).

Literatura oraz pozostałe pierwiastki i ich oddziaływanie z wodą