Przelicznik części na milion (ppm) dla gazów
Ten przelicznik przelicza zmierzoną wartość z jednostek [ppm] na jednostki [mg/m3] i odwrotnie. Jednostka ppm jest stosowana w różnych dziedzinach na różne sposoby. Dlatego w poniższych polach należy określić znaczenie ppm, aby wartość została przeliczona na odpowiednią jednostkę. Więcej informacji teoretycznych o stosowaniu ppm można znaleźć w dokumentacji poniżej. W polu masy cząsteczkowej można wybrać wartość z listy rozwijanej albo wpisać masę cząsteczkową gazu. Jeśli masa cząsteczkowa nie jest znana, można skorzystać z naszego kalkulatora masy cząsteczkowej. Po wprowadzeniu stężenia w jednostkach [ppm] lub [mg/m3], wartość zostanie bezpośrednio przeliczona i wyświetlona w polu na dole. Liczba cyfr znaczących jest określana automatycznie. Aby ją zwiększyć, należy dopisać zera.
| Prawa autorskie © 1998-2008 Lenntech Water Treatment & Air Purification Holding B.V. |
|
Wersja 1.7 |
[ Przeliczniki ] [ Kalkulatory ] [ Układ okresowy pierwiastków ]
W literaturze dotyczącej zanieczyszczenia powietrza ppm w odniesieniu do gazu zawsze oznacza części na milion według objętości lub liczby moli. Dla gazu doskonałego wartości te są identyczne, a dla większości gazów istotnych w kontekście zanieczyszczenia powietrza przy ciśnieniu 1 atm — praktycznie identyczne. Innym sposobem zapisu tej wartości jest ppmv. [1] Jedna część na milion (według objętości) odpowiada jednej jednostce objętości danego gazu zmieszanej z milionem takich samych jednostek objętości powietrza:

Mikrolitr gazu w jednym litrze powietrza odpowiada zatem 1 ppm:

Obecnie rośnie zainteresowanie wyrażaniem stężeń gazów w jednostkach metrycznych, np. µg/m3. Wyrażanie stężeń gazów w µg/m3 ma tę zaletę, że stosuje się jednostkę metryczną, ale wynik zależy w dużym stopniu od zmian temperatury i ciśnienia. Ponadto różnice mas cząsteczkowych utrudniają porównywanie stężeń różnych gazów. [2] Aby przeliczyć ppmv na jednostkę metryczną, taką jak µg/m3, trzeba znać gęstość danego gazu. Gęstość gazu można obliczyć na podstawie prawa Avogadra, zgodnie z którym równe objętości gazów w tej samej temperaturze i przy tym samym ciśnieniu zawierają taką samą liczbę cząsteczek. Z prawa tego wynika, że 1 mol gazu w warunkach STP zajmuje objętość 22,71108 litra (dm3), zwaną również objętością molową gazu doskonałego. Warunki standardowej temperatury i ciśnienia (STP) określono jako 100,00 kPa (1 bar) oraz 273,15 K (0°C); jest to standard określony przez IUPAC. [3] Liczbę moli danego gazu można obliczyć na podstawie jego masy cząsteczkowej.

Gdzie:
| Vm = |
standardowa objętość molowa gazu doskonałego (przy 1 bar i 273,15 K) [3] |
[22,71108 L/mol] |
| M = |
masa cząsteczkowa gazu |
[g/mol] |
Do przeliczania ppm wyrażonych jako stosunek liczby moli można zastosować to samo równanie. Ilustruje to następujący zapis:

Sprawdzenie jednostek w skrajnej prawej części równania daje wartość bezwymiarową, podobnie jak stężenie wyrażone w ppm.
Do obliczania stężenia w jednostkach metrycznych przy innych wartościach temperatury i ciśnienia przydaje się równanie stanu gazu doskonałego. Objętość (V) podzielona przez ilość substancji wyrażoną w molach (n) odpowiada objętości molowej (Vn) gazu o temperaturze (T) i ciśnieniu (P).

Gdzie:
| Vn = |
objętość molowa właściwa gazu doskonałego (przy ciśnieniu P i temperaturze T) |
[L/mol] |
| V = |
objętość gazu |
[m3] |
| n = |
liczba cząsteczek |
[mol] |
| R = |
uniwersalna stała gazowa [3] |
[8,314510 J K-1 mol-1] lub [m3 Pa K-1 mol-1] |
| T = |
temperatura |
[K] |
| P = |
ciśnienie |
[Pa] |
Z równania wynika, że zapis stężenia w ppm jest znacznie użyteczniejszy, ponieważ nie zależy od temperatury ani ciśnienia.
Części na milion w ujęciu masowym w wodzie Stężenie gazu w wodzie wyrażone w ppm odnosi się zwykle do stosunku mas. Aby wyrazić to stężenie w jednostkach metrycznych, trzeba znać gęstość wody. Kilogram jest zdefiniowany przez ustaloną wartość stałej Plancka: h = 6,62607015 × 10−34 J s [4]. Gęstość wody jest mierzoną właściwością fizyczną, a nie dokładną wartością wynikającą z definicji kilograma. Woda o wysokiej czystości (VSMOW) w temperaturze 4°C (IPTS-68) i przy standardowym ciśnieniu atmosferycznym ma gęstość 999,9750 kg/m3. [5] Na gęstość wody wpływają temperatura, ciśnienie i zanieczyszczenia, np. rozpuszczone gazy lub zasolenie. Nawet stężenie danego gazu rozpuszczonego w wodzie wpływa na gęstość roztworu. Woda może naturalnie zawierać pewne ilości deuteru, co wpływa na jej gęstość. Takie stężenie nazywa się również składem izotopowym [6]. Dokładne obliczenie tych przeliczeń jest możliwe tylko po zmierzeniu gęstości wody. W praktyce przyjmuje się więc gęstość wody równą 1,0 ·103 kg/m3. Przy obliczaniu przeliczenia z użyciem tej wartości otrzymujemy:

Gdzie:
| ?w = |
gęstość wody |
[1.0 ·103 kg/m3] |
Bibliografia
[1] Never, N., Air Pollution Control Engineering. McGraw-HILL, Singapur 1995. [2] Godish, T., Air Quality. Lewis Publishers, Michigan 1991. [3] Cohen, E.R. i Taylor, B.N., J. Res. Nat. Bur. Stand. 92 (1987) 85-95. (Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC)) [4] BIPM, Jednostka podstawowa SI: kilogram, definicja kilograma. [5] Marsh, K.N., red., Recommended Reference Materials for the Realization of Physicochemical Properties. Blackwell Scientific Publications, Oksford. [6] www.iapws.org/faq1/isotope.htm
!!! Lenntech BV nie ponosi odpowiedzialności za błędy w obliczeniach, samym programie ani w objaśnieniach. W razie pytań lub uwag prosimy skontaktować się z nami.
|